mit Bezug zu: Moses Hess → "Warenform" (Marx übernimmt Spinozas monistische Methode, der "tote Hund" der Substanzlehre wird antispinozistisch durch eine Verhältnislehre ersetzt), Leo Löwenthal ("Maimonides und die Dummköpfe", 1925), Wien: Amalthea Verlag (Helene Askanasy: "Spinoza und de Witt. 9 Bilder vom Kampf der 'Freiheit' um die Republik", 1931), Gilles Deleuze (Paris: Édition de Minuit, Berlin: Merve), Boston: Beacon (Lewis Samuel Feuer: "Spinoza and the rise of liberalism", 1966), Teetz / Brandenburg: Hentrich & Hentrich (Hanna Delf: "Spinoza in der europäischen Geistesgeschichte", 1994), "Nominalismusproblem", Grenzbegriffe "Indien", "Orient", Wertkritik ⇆ Bruno Latour ("Diese spinozistische Philosophietradition [...]"), Samuel Salzborn ("Projektion des Unreinen, der Analität"; Christentum als "Rückkehr der Notwendigkeit zur Abspaltung und Projektion"), Zippora
In English: Short Introduction | En français: Brève introduction | Magyarul: rövid bevezető | På svenska: Kort introduktion | краткое введение | In italiano: Breve introduzione | En español: Breve introducción
¶ Probabilmente l'epoca dell'Illuminismo europeo consistette essenzialmente in un inciampare sull'opera di Baruch de Spinoza.
¶ Provavelmente, a era do Iluminismo europeu consistiu essencialmente em um tropeço na obra de Baruch de Spinoza.
¶ The European Enlightenment probably consisted mainly of stumbling across the work of Baruch de Spinoza.
¶ Il est probable que l'époque des Lumières européennes ait consisté essentiellement à buter sur l'œuvre de Baruch de Spinoza.
¶ A era de l'Ilustración Europea consistió probablement mas que mas en topar-se con l'obra de Baruch de Spinoza.
¶ Waarschijnlijk bestond het tijdperk van de Europese Verlichting voornamelijk uit een struikeling over het werk van Baruch de Spinoza.
Abb. "Ḥerem Espinoza", "Excommunicated Spinoza", "Spinoza wyklêty", 1907 painting by Samuel Hirszenberg, 1865-1908, Public Domain.
Werke. Works. Werken. Opere. Œvres. Obras:
1660 "Tractatus (brevis) de deo et homine eiusque felicitate" (postum 1862 in niederländischer Übersetzung publiziert: "Korte Verhandeling van God, de mensch, en deszelvs welstand", Den Haag, Koninklijke Bibliotheek, Hs. 75 G 15, nl.wikisource.org; "Spinoza's short Treatise on God, Man and his Well-Being", transl. by A. Wolf, London: Adam and Charles Black 1910, archive.org)
1661 "Tractatus de intellectus emendatione" ("Abhandlung über die Verbesserung des Verstandes", übers. von Julius H. von Kirchmann, Berlin : Heimann
1871, digitale-sammlungen.de)
1663 "Renati des Cartes principiorum philosophiae Pars I et II, More Geometrico demonstratae" ("René Descartes' Grundlagen der Philosophie Teil I und II, auf geometrische Weise begründet", "The principles of Descartes' philosophy", übers. von Halbert Hains Britan, Chicago: The Open Court 1905, archive.org)
1670 "Tractatus theologico-politicus" (Hamburgi: Künrath; [Amsterdam]: [Cunradus], 1670 = VD17 32:693687A u.a.; "Reflexions Curieuses d'un Esprit des-Interressé sur Les Matieres Les plus Importantes au Salut, tant Public que Particulier", Cologne: Emanuel, 1678 = VD17 1:065460K und VD17 3:684334E; "Een Rechtsinnige Theologant, Of Godgeleerde Staatkunde", Hamburg: Koenraad, 1693 = VD17 12:121436G; Bremen: Weyl, 1694 = VD17 1:078350P; "Theologisch-politische Abhandlungen", übers. von Carl Philipp Conz, Stuttgart: Joh. Friedrich Steinkopf 1806, archive.org; "Der Theologisch-Politische Traktat", übers. von Jakob Stern, Stuttgart: Reclam 1909, Kapitel 7: "Über die Auslegung der Bibel", Schärfung des eigenen Monismus-Konzeptes in einer Kritik des Maimonides, gutenberg.org)
1677 "Ethica, ordine geometrico demonstrata" ("Ethik, nach geometrischer Methode dargestellt", posthum; "Die Ethik", übers. von Jakob Stern, Leipzig: Reclam 1887, archive.org)
1914 "Briefwechsel" (84 Briefe herausgegeben und übertragen von Carl Gebhardt, Leipzig 1914, später unter dem Titel "Von den Festen und Ewigen Dingen", Heidelberg: Carl Winter Verlag 1925)
Baruch Spinoza, geb. am 24. Nov. 1632 in Amsterdam, gest. am 21. Feb. 1677 in La Haye, ist ein Sohn von Miguel d'Espinoza, geb. 1587 in Vidigueira, Portugal, gest. im März 1654 in Amsterdam, "Marchand de fruits sechts et olives", und der Hana Debora Garcês, geb. 1606, gest. im Nov. 1638 in Amsterdam. Er ist selbst ein Sohn von Abraham d'Espinoza, geb. in Vidigueira, Portugal, gest. am 9. April 1627 in Amsterdam (gw.geneanet.org/rivallainf?lang=en&n=spinoza&p=baruch; ähnlich Steven Nadler: "Spinoza. A Life", Cambridge: Cambridge University Press 1999; s. auch Yosef Kaplan: "The Curaçao and Amsterdam Jewish Communities in the 17th and 18th Centuries", in: "American Jewish History", vol. 72, no. 2, December 1982, S. 193-211, sowie derselbe: "The Portuguese Community in Amsterdam in the Seventeenth Century. Between Tradition and Change", in: "Society and Community", ed. by Abraham Haim, Jerusalem: Misgav Yerushalayim 1991, S. 141-171).
Nach anderer Quelle war der Vater von Michael de Spinoza, 1587-1654, ein Isaac Espinoza, 1542-1627, verh. mir Mor Alvares, 1558-1616. Hana Debora Marques, hier 1595 geboren und 1638 verstorben, ist eine Tochter von Henriques Garces, 1568-1619, und Maria Nunes. Henrique ist ein Sohn van Francisco Bentalhado und Violante Gomes, geb. 1529. Maria ist eine Tochter von Duarte Fernandes, geb. 1541, und Isabel Nunes, 1548-1617. Violante Gomes ist eine Tochter von Femāo Alvares, geb. 1500, und Betriz Gomes, geb. 1505. Ihre Eltern sind Femāo Gomes Bravo, 1470-1535, und Felipa Rodrigues, gest. 1541. Seine Eltern sind Martim Gomes Bravo, geb. 1448, und Cecila Cardoso, geb. 1450. Isabel Nunes ist eine Tochter von Francisco de David Lopes Homem, 1519-1597, geb. in Lamego, Viseu, Portugal, gest. in Ponte de Lima, Viana Do Castelo, Portugal, und Maria Nunes de Sá, 1523-1574 (en.geneastar.org/genealogy/spinozabaru/benedictus-de-spinoza).
Ein Francisco Homem Abendana / Fancisco Nuñez Pereyra / David Abendana, geboren im Jan. 1519 in Ponte de Lima, Portugal, gest. in Amsterdam, war verheiratet mit Justa (Abigail) Pereira Pereyra Homen, er ein Sohn des Patriarch Homen (Homem), geb. 1493 in Portugal (für die Familiennamen Homem, Nunes, Pereira, Abendana s. Jonathan Israel: "Diasporas within a Diaspora: Jews, Crypto-Jews and the World Maritime Empires 1540-1740", Leiden: Brill 2002).
Nach anderer Quelle war der Vater von Isabel Nunes, geb. um 1557 in Ponte de Lima, Viana do Castelo, Portugal, verh. mit Duarte (Fernandes) Habilho, geb. ebenda um 1540, Manuel Nunes, geb. um 1532 in Portugal (wikitree.com/wiki/Nunes-821 unter Bezug auf Florbela Veiga Frade: "As Comunidades Sefarditas e a Naçāo Portuguesa de Antuérpia (Séculos XVI-XVII)", Travesias 6. Lisboa: Ediçōes Colibri, 2021, p. 387). Duarte (Josua) Habilho, "formerly Fernandes", ist hier ein Sohn von Henrique Bentalhado, geb. 1505 in Portugal.
Register der Überlieferung der Übersetzungen bis 1950
¶ Wahrscheinlich bestand die Epoche der europäischen Aufklärung im Wesentlichen aus einem Stolpern über das Werk von Baruch de Spinoza.
Personenregister (Übersetzungen etc.)
Adressregister
Zurück zum Inhaltsverzeichnis
E-Mail: kriswagenseil [at] gmx [point] de